Politechnika Śląska

 W 2004 roku Politechnika Śląska zatrudniała 140 profesorów tytularnych i 131 bez tytułu oraz 37 doktorów habilitowanych, a łącznie na Politechnice Śląskiej pracowało 3 302 pracowników, w tym: 1 738 nauczycieli akademickich i 1 564 pozostałych pracowników.

Obecnie działa na Politechnice Śląskiej 12 wydziałów:

• Wydział Architektury,
• Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki,
• Wydział Budownictwa,
• Wydział Chemiczny,
• Wydział Elektryczny,
• Wydział Górnictwa i Geologii,
• Wydział Inżynierii Środowiska i Energetyki,
• Wydział Matematyczno-Fizyczny,
• Wydział Mechaniczny Technologiczny,
• Wydział Organizacji i Zarządzania,
• Wydział Inżynierii Materiałowej, Metalurgii,
• Wydział Transportu.

W Gliwicach prowadzi działalność 9 pierwszych wydziałów, 1 w Zabrzu, a pozostałe dwa mieszczą się w Katowicach. Znaczącą rolę odgrywa Centrum Kształcenia Inżynierów w Rybniku, w którym zorganizowano studia zawodowe w systemie dziennym i wieczorowym na kierunkach prowadzonych przez wydziały: Budownictwa, Elektryczny, Górnictwa i Geologii, Inżynierii Środowiska i Energetyki oraz Organizacji i Zarządzania.


Politechnika Śląska jest dziś samorządną, autonomiczną uczelnią państwową, kierowaną przez organa jednoosobowe i kolegialne pochodzące z wyboru. Najwyższym organem jednoosobowym jest Rektor, a organem kolegialnym Senat. Poszczególnymi pionami kierują prorektorzy: Prorektor ds. Dydaktyki, Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Przemysłem, Prorektor ds. Organizacji i Rozwoju oraz Dyrektor Administracyjny. W 60-letnim okresie działalności Politechniki Śląskiej funkcje rektora pełniło łącznie 15 profesorów.

Uczelnia ma obecnie prawo do nadawania stopnia naukowego:

• doktora nauk technicznych - w 17 dyscyplinach,
• doktora nauk fizycznych - w 1 dyscyplinie,
• doktora nauk chemicznych - w 1 dyscyplinie,
• doktora nauk ekonomicznych - w 1 dyscyplinie,
• doktora habilitowanego nauk technicznych - w 14 dyscyplinach,
• oraz doktora habilitowanego nauk chemicznych.

Przeobrażeniom organizacyjnym w 60-leciu Uczelni towarzyszyły zmiany programów studiów. Proces ewolucyjny trwa nadal. Politechnika Śląska, zmierzając do uzyskania statusu uniwersytetu technicznego, rozszerzyła ofertę dydaktyczną o kierunki nietechniczne: Administracja i Socjologia, prowadzone na Wydziale Organizacji i Zarządzania.


Integracja z Unią Europejską oraz zmiany, jakie zaszły w ostatnich latach na rynku edukacyjnym i na rynku pracy, wpłynęły na wzrost zainteresowania jakością kształcenia. Politechnika Śląska aktywnie wdraża europejskie standardy obowiązujące w szkolnictwie wyższym. Elastyczność programu studiów, dająca każdemu studentowi możliwości dopasowania zestawu przedmiotów do zainteresowań, w tym także zainteresowań leżących na pograniczu różnych dyscyplin, kierunków i specjalności - to współczesny model kształcenia, do którego konsekwentnie zmierzamy. Główny i nietracący na aktualności cel, jaki stawiały sobie władze Uczelni w kolejnych kadencjach, to harmonijne łączenie dobrych tradycji akademickich z nieustannym rozwojem we wszystkich obszarach działalności, tak aby Politechnika Śląska utrzymywała zasłużoną renomę nowoczesnego, europejskiego uniwersytetu technicznego.

W szczególności dotyczy to:

• modyfikowania procesu kształcenia w taki sposób, aby profil absolwenta odpowiadał potrzebom gospodarki narodowej i zmieniającego się rynku pracy,
• zgodnego z potrzebami regionu i kraju rozszerzania oferty kształcenia na różnych poziomach (studia inżynierskie, magisterskie i doktoranckie, studia podyplomowe) oraz tworzenia nowych i rozwijania istniejących kierunków i specjalności kształcenia,
• rozwijania współpracy międzynarodowej Uczelni,
• rozwijania warunków materialnych działalności Uczelni, a w szczególności jej bazy dydaktycznej,
• dostosowania struktury organizacyjnej Uczelni do zmieniających się potrzeb i warunków działania,
• tworzenia optymalnych warunków rozwoju kadry naukowo-dydaktycznej,
• rozwoju ilościowego i jakościowego potencjału naukowo-badawczego Uczelni,
• poprawy efektywności zarządzania Uczelnią.

Mimo że realizacja wytyczonych zadań przebiegała po 1989 roku w trudnych i z roku na rok pogarszających się warunkach finansowych, na które zasadniczy wpływ miał spadek realnych nakładów Państwa na szkolnictwo wyższe, lata te przyniosły w życiu naszej Uczelni wiele korzystnych zmian. Dotyczy to zarówno sfery organizacyjnej Uczelni, jak i rozwoju różnych form jej działalności oraz bazy materialnej.
Oto niektóre z nich:

• prowadzenie zmian strukturalnych na wydziałach i Uczelni, których głównym zadaniem było przekształcenie scentralizowanego modelu administrowania w kierunku zwiększenia uprawnień i odpowiedzialności wydziałów i jednostek wewnętrznych,
• wprowadzenie samodzielności finansowej wydziałów,
• wzrost stanu zatrudnienia w grupie profesorów tytularnych,
• zwiększenie w sposób znaczący liczby studentów,
• wprowadzenie wielostopniowego systemu kształcenia,
• rozwinięcie studiów doktoranckich i różnych form kształcenia ustawicznego,
• poprawa warunków uprawiania sportu i rekreacji studentów i pracowników (przejęcie w użytkowanie obiektów OSiR oraz wybudowanie nowej hali sportowej) i przekształcenie Studium Wychowania Fizycznego i Sportu w Ośrodek Sportu (1992 r.),
• zakończenie i oddanie do użytkowania gmachu Biblioteki Głównej (1994 r, po 12 latach budowy),
• rozwinięcie współpracy z ośrodkami zagranicznymi.

Należy podkreślić, że w tych trudnych czasach, dwa nękające od lat Uczelnię problemy: tragiczne warunki pracy Biblioteki Głównej i brak obiektów sportowych, przestały istnieć.

W marcu 1995 roku Zarządzeniem Rektora powołana została Komisja ds. przekazania Wydziałom gospodarki osobowym funduszem płac. Efektem działalności Komisji było opracowanie i wdrożenie nowego systemu zarządzania systemem finansowym Uczelni poprzez przyznanie Wydziałom samodzielności w gospodarce finansowej. Zasady te z niewielkimi modyfikacjami obowiązują do dnia dzisiejszego.

Uczelnia prowadzi obecnie ponad 160 specjalności na 33 kierunkach studiów. W ofercie znajdują się studia dzienne magisterskie i inżynierskie (zawodowe), wieczorowe studia inżynierskie, zaoczne oraz studia magisterskie uzupełniające, dwa makrokierunki prowadzone są w języku angielskim.

Podkreślić w tym miejscu trzeba, że po niemal 10-letniej przerwie powrócono na Politechnice Śląskiej do prowadzenia studiów zaocznych. W roku akademickim 2003/2004 cztery wydziały wprowadziły ten system kształcenia, a od roku akademickiego 2004/2005 studia zaoczne prowadzi już 7 wydziałów na 11 kierunkach.

Istotnym elementem działalności dydaktycznej w systemie ustawicznego kształcenia są studia podyplomowe i doktoranckie, cieszące się coraz większą popularnością. Studia doktoranckie na Politechnice Śląskiej prowadzone są od roku akademickiego 2004/2005 w formie tzw. Szkoły Doktorantów. Dodatkowym efektem wprowadzonych zmian organizacyjnych jest możliwość pozyskania na ten cel środków finansowych z funduszy celowych Unii Europejskiej.

Politechnika Śląska, biorąc pod uwagę światowe trendy, przygotowuje się do uruchomienia tzw. e-studiów (distance learning). W 2001 roku sześć śląskich uczelni: Akademia Ekonomiczna, Akademia Sztuk Pięknych, Akademia Wychowania Fizycznego, Politechnika Śląska, Śląska Akademia Medyczna i Uniwersytet Śląski, podpisało porozumienie dotyczące wspólnego opracowania, wdrożenia, użytkowania i rozwoju systemu zdalnej edukacji w zakresie szkolnictwa wyższego w województwie śląskim. Wdrożenie systemu będzie ogromną innowacją w zakresie kształcenia realizującą cele "Strategii rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce do roku 2010".

W związku ze stałym wzrostem zainteresowania studiami wyższymi Uczelnia rozszerzyła swoją ofertę dydaktyczną poza Gliwicami, w kolejnych śląskich miastach. Było to możliwe dzięki bardzo dobrej współpracy z samorządami lokalnymi, które biorą na siebie większość kosztów związanych z uruchomieniem studiów na swoim terenie. I tak, w wyniku umowy podpisanej przez Politechnikę Śląską i władze miasta Sosnowca uruchomiono w tym mieście studia dzienne inżynierskie na kierunkach: Automatyka i Robotyka, Elektronika i Telekomunikacja oraz Informatyka. W innych miastach rozszerzono ofertę edukacyjną. W Bytomiu - Wydział Transportu wprowadził studia inżynierskie na kierunku Transport, a w Tychach - Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii uruchomił kierunek Zarządzanie i Inżynieria Produkcji. W roku akademickim 2004/2005 Politechnika Śląska, na wszystkich kierunkach i rodzajach studiów, kształci ponad 33 000 studentów.

Przyrost liczby studentów skutkuje zwiększoną liczbą absolwentów. W 2004 roku liczba absolwentów Politechniki Śląskiej przekroczyła 5 000 i nadal ma tendencję wzrostową.

W 2004 r. liczba wszystkich absolwentów Politechniki, wypromowanych od 1945 roku, przekroczyła 108 000. Godny odnotowania jest również bilans w zakresie kształcenia kadr naukowych. Na Uczelni od jej powstania do końca 2004 r. do stopnia naukowego doktora pomyślnie promowano 3 328 osób, a doktora habilitowanego 544 osoby.

Politechnika Śląska, działając w regionie uprzemysłowionym, ściśle współpracuje z wieloma przedsiębiorstwami i instytucjami na terenie Górnego Śląska i kraju. Absolwenci Uczelni i jej pracownicy zajmują kluczowe stanowiska w gospodarce i polityce. Obopólnie korzystna współpraca Uczelni z gospodarką umożliwia też tworzenie nowych kierunków kształcenia i szybkie dostosowywanie programów studiów do potrzeb gospodarczych.

źródło: archiwalna.polsl.pl